|
Herhangi bir hastalık (kalp krizi, şeker hastalığı,
sara krizi vs.) veya kaza (iş kazası, trafik kazası,
boğulma, yangın, deprem, ev kazaları vs) sonucu,
sağlığı tehlikeye girmiş olan kişiye, olay yerinde,
eldeki imkânlarla, durumunun kötüleşmesini önlemek
amacıyla, ilaçsız olarak, yardımı tamamlayacak
sağlık personeli gelinceye kadar veya sağlık
kuruluşuna ulaşıncaya kadar yapılan müdahaledir.
İLK YARDIMDA KAZA ORTAMININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Kişi
kazazedeler arasında ise öncelikle kendi durumunu
gözden geçirmeli,
Kişi
kendi can güvenliğini sağlamak için gerekli
önlemleri almalı,
Kişi
sakin olmalı, telaşa kapılmamalı,
Kaza
yerinde sağlık personeli varsa onun talimatlarına
uymalı ve ona yardımcı olmalı
Ortamda
sağlık personeli yoksa etkinliği ele alıp çevredeki
sağlıklı kişileri organize etmeli
Çevrede
etkisini sürdüren bir tehlike kaynağı olup
olmadığını değerlendirmeli,
Trafik
kazası ortamında yol güvenliğini sağlayacak
işaretlemelerin yapılmasını sağlamalı,
Sağlık
kuruluşu, itfaiye ve polise haber verilmeli,
Kazazedeler
ile sakin yumuşak bir şekilde konuşmalı, onları
yatıştırmalı ve şikayetlerini sormalı,
Trafik
kazası ortamında sigara içilmesini önlemeli,
Patlama
ve zehirlenme tehlikesi olan kaza ortamından
herkesin uzaklaşmasını sağlamalı
Patlama
ve zehirlenme tehlikesi yoksa kazazedeyi yerinden
kıpırdatmamalı
Kazazedelerin
başındaki meraklı toplanmaları önlemeli
Kaza
ortamındaki tüm kazazedelerin durumu hızla
değerlendirilmeli ve kazazedeler için öncelik
sıralaması belirlenmeli
Nakli
gereken kazazedeler için nakil organizasyonu
sağlanmalı
Kaza
ve kazazedeler hakkındaki bilgileri kaydetmeli
Yardım
ekibi gelene kadar olay yerini terk etmemeli ve
gelen yardım ekiplerine olay ve kazazedeler
hakkındaki bilgiler aktarılmalı.
AĞIZDAN AĞIZA SUNİ SOLUNUM

SUNİ SOLUNUM ÖN HAZIRLIK
Kazazede
sırtüstü yatar pozisyona getirilmeli
Kazazedenin
yanına diz çökülmeli
Kazazedenin
kravat, kemer ve yakası gevşetilmeli
Ağız
içinde hava yolu tıkanıklığına neden olan cisim
varsa ağız içi temizlemeli
Kazazedenin
solunum yapıp yapmadığı kontrol edilmeli
İlk
yardımcı; Yüzünü kazazedenin yüzüne yaklaştırmalı
Solunum dinlenmeli Soluğu yanağında hissetmeye
çalışmalı Solunum gözlenmeli
Hava
yolunu açmak için, bir el kazazedenin alnına diğer
elin parmak uçları Kazazedenin çenesinin altına
yerleştirilerek, baş mümkün olduğu kadar geri
çekilmeli. Alın üzerine konan elin baş ve işaret
parmağı kullanılarak kazazedenin burnu kapatılmalı.
SUNİ SOLUNUM
Kazazedenin
ağzından iki kez hava üflenmeli
Kazazedenin
şah damarından nabız bakarak dolaşım fonksiyonu
değerlendirilmeli
Baş
geriye doğru eğilmiş durumda iken kazazedenin ağzı
açılmalı
Her
zamankinden biraz daha derin (zorlanmayan derin)
nefes alınmalı Ağız genişce açılarak kazazedenin
ağzına sıkıca yerleştirilip hava kazazedenin
ciğerlerine üflenmeli
Kazazedenin
göğüs kafesinin hava üflenmesi sırasında genişlediği
gözlemeli; Ağız kazazedenin ağzından hafifçe
çekilerek üflenen havanın dışarı çıkmasına izin
verilmeli ve göğüs kafesinin inme hareketi
izlenmeli.
Yetişkin
için nefes verme işlemi dakikada 12-20 kez
tekrarlanmalı
Sık
aralıklarla (en seyrek üç dakikada bir) kazazedenin
kendiliğinden solunum yapmaya başlayıp başlamadığı
kontrol edilmeli
Bu
işlem tıbbi yardım gelinceye kadar sürdürülmeli
DIŞ KALP MASAJI

DIŞ KALP MASAJI ÖN HAZIRLIK
Şah
damarından nabız kontrol edilmeli
Nabız
alınamıyorsa kazazede sert zemine sırtüstü
yatırılmalı
Tercihen
kazazedenin sağ tarafına diz çökülmeli
Sternum
kemiğinin (iman tahtası) alt ucundan 2 - 3 parmak
yukarı kısım belirlenmeli veya kemiğin orta noktası
belirlenerek alt yarısının orta-alt kısmı
belirlenmeli
Bir
elin ayası buraya yerleştirilmeli Diğer el üzerine
yerleştirilmeli
KALP MASAJI
Altın Kural
Parmaklarınızı
göğüs kafesi ile temas ettirmemelisiniz ki (sadece
el ayası temas etmeli) güç tek bir noktadan verilsin
Dirseklerinizi
bükmemelisiniz ki; göğüs kemiği üzerine dik olarak
baskı uygulanılabilsin
Her
baskıda göğüs kafesinin 4 cm aşağıya inmesi
sağlanmalı
Bu
işlem dakikada 80 -100 kez (iki saniyede üç kez)
uygulanmalı
Sıkıştırma
ve gevşetme süreleri eşit olmalı
İşlem
sırasında ellerin göğüs üzerindeki yeri değişmemeli
Aralıklarla
(en seyrek üç dakikada bir) kendiliğinden çalışmaya
başlayıp başlamadığını anlamak için nabız kontrol
edilmeli
Kalp
kendiliğinden çalışmaya başladığı anda işleme son
verilmeli
Kalp
kendiliğinden çalışmaya başlamadıysa, tıbbi yardım
gelinceye kadar uygulamaya devam edilmeli
suni solunum e kalp masajı uygulama
Solunum
ve kalp atımı yoksa ilk önce iki defa arka arkaya
nefes verilmeli ve kalp masajı ile devam edilmeli
2
solunum ve 30 kalp masajı uygulaması ile devam
edilmeli
Özet olarak ; ilk yardımcı her seferinde 2 solunum
vermeli,30 dış kalp masajı yapmalıdır.
KANAMALARDA İLK YARDIM
Kanayan
yer üzerine (parmakla temiz bir bez kullanılarak)
baskı yapılmalı
Kanama
durmuyorsa el ayası kullanılarak baskı artırılmalı
Kanama
duruncaya kadar baskı uygulamaya devam edilmeli
Birinci
bez, kanla ıslanırsa üzerine ikinci bir bez koyarak
(Altın kural : ilk bezi kaldırmadan) baskı
yapmaya devam edilmeli
Yaranın
uç tarafındaki renk değişikliği ve nabız, kontrol
edilmeli
BURUN KANAMASININ
DURDURULMASI
Telaş
ve endişe etmemesi söylenerek hasta
sakinleştirilmeli
İki
taraftan burun kanatlarına baskı yapılmalı ya da
hastanın kendisinin yapması sağlanmalı
Hasta
oturtulup öne doğru hafif eğilmiş pozisyonda
tutulmalı
Beş
dakika sonunda kanama durmamışsa tıbbi yardım
istenmeli
ŞOKTA İLK YARDIM

Kazazede
sırt üstü yatırılmalı
Kanama
ve şok ile ilgili bulgular kontrol edilmeli;
Görünür
kanama
Soluk
cilt
Uzuvlarda
soğukluk
Hızlı
nabız
Ayakların
altına destek koyarak 20 -30 cm kadar kaldırılmalı
Yaralı
(varsa pansuman ve turnike görülecek şekilde)
battaniye ile sarılmalı
Tıbbi
yardım gelene kadar bu pozisyon korunmalı
Solunum
ve nabız 3-5 dakika aralıklarla kontrol edilmeli
YANIKLARDA İLK YARDIM

Yanan
bölge üzerine bol su dökülmeli
Yanan
bölge üzerindeki elbiseler (giysiler) keserek,
sıyırmadan çıkarılmalı
Yanan
bölge üzerindeki içi su dolu kabarcıklar
patlatılmamalı
Yanan
bölge üzerine, su dışında (salça, diş macunu,
yoğurt, patates vb. ) herhangi madde sürülmemeli
SICAK ÇARPMASINDA İLK YARDIM

Hasta
sıcak bölgeden hızla uzaklaştırılıp, gölge ve serin
bölgeye götürülmeli
Üzerindeki
giysiler çıkarılmalı
Islatılmış
bir havlu ile serinletilmeli.
Bilinci
açıksa soğuk içecekler verilmeli
ZEHİRLENMELERDE İLK YARDIM

Zehirlenmeye
neden olan madde öğrenilmeye çalışılmalı, varsa
ambalajı sağlık kuruluşuna götürülmeli.
Hastanın
bilinç durumu kontrol edilmeli
Hızla;
solunum yolu, nefes alıp verme, kalp atımı (A-B-C)
yönünden değerlendirme yapılmalı
Altın
kural: Asit ve alkali (tuzruhu, deterjan,
benzin, gaz yağı vb.) içilmesi durumunda hasta
kesinlikle kusturulmamalı. Asit ve alkali olmayan
maddelerin içilmesi durumunda bilinç açık ise
kusturulmalı
Vücuda
bulaşmış bir şey varsa (elbise üzerinde ise
soyduktan sonra) bol su ile yıkanmalı
Gaz
zehirlenmesi varsa açık havaya çıkarılmalı
En
kısa zamanda sağlık kuruluşuna ulaştırılmalı
DONMADA İLK YARDIM

Deri
soğuk soluk ve duyusuzdur
Vücut
ısısı çok düşerse; kan damarları çok gevşer ve cilt
kızarır; "yalancı kanlanma"
Soğuk
kan kalbe gider ve kalbin durmasına yol açar
Özellikle
baş, yüz, el ve ayaklar iyi korunmalıdır
Hastayı
kapalı ve ılık yere taşıyınız
Islak
ve donmuş elbiseyi çıkarınız, baş dahil battaniyeye
kundak gibi sarınız
Masaj
kesinlikle yapmayınız
Bilinçsiz ise
Solunum
ve kalp kontrol edilir, eğer alınamıyorsa
kalp-akciğer canlandırma yapılmalıdır
Bilinçsiz,
fakat kalp ve solunum varsa ; kesinlikle ağızdan bir
şey verilmemelidir
Bilinci yerinde ise
Moral
verilmelidir.
Kol
ve bacaklarını hareket ettirmesi söylenilmelidir.
Altın
Kural; alkollü içecek vermeyiniz.
Uyutmayın,
konuşturunuz
20
derecelik ortama alınız ve kademeli olarak ortamı
ısıtınız
KAYNAK :http://www.bilkent.edu.tr |